
 د تصور وکړئ چې تاسو ډیپلومات یاست چې ځینې ناوړه خبرونه یې موندلي. په حکومت کې ۱۶ لوړ پوړي خلک شته چې تاسو کولی شئ پیغام واستوئ، او تاسو غواړئ له دوی څخه ۵ غوره کړئ، او لږترلږه ۳ یې باید د پیغام د کوډ کولو پر مهال حاضر وي. د مثال په توګه - تاسو نه غواړئ چې ولسمشر یې پوه شي، مګر تاسو غواړئ چې د پوځ مشر او د مقننه قوې ۴ مشران پیغام ترلاسه کړي. د معمول کوډ کولو سره، تاسو کولی شئ پیغام په انفرادي توګه هر کس ته واستوئ، مګر تاسو نشئ کولی د پیغام د کوډ کولو لپاره د خلکو شمیر محدود کړئ. د حد کوډ کولو تر شا نظر دا دی چې تاسو ټول N خلک لرئ چې عام کیلي یې په یوه بلاک کې دي. هرڅوک کولی شي له دوی څخه L غوره کړي او د بلاک څخه د دوی عام کیلي په کارولو سره د کوډ کولو کیلي جوړه کړي. بیا دوی کولی شي یوه حد T وټاکي او پیغام کوډ کړي چې L ترلاسه کونکو ته لیږل کیږي. هر ترلاسه کوونکی جزوي کوډ لرې کوي. دا برخه کیدی شي خورا پیچلې وي - یا اړ شي چې خورا ساده وي - پدې پورې اړه لري چې قضیه څنګه پلي کیږي. د مثال په توګه، تاسو کولی شئ د کوډ کولو عملیات په یوه کمپیوټر ترسره کړئ، او ټول هغه خلک چې د استازو په ډله کې شامل دي خپله تیره کلمه په دې ماشین کې داخلوي. یا تاسو کولی شئ د هر کس کوډ لرې کول یو کس ته واستوئ څوک چې د وروستي کوډ لرې کولو لپاره یې سره یوځای کوي. یوځل چې د حد شمیر خلکو خپل کار بشپړ کړي، د پیغام د کوډ کولو وروستی ګام ترسره کیدی شي. د حد کوډ کولو تر شا ریاضیات خورا ګران دي. د توضیحاتو لپاره،   ما دا په کوډ کې هم پلي کړی، د  . هغه څه چې په زړه پورې دي د حد کوډ کولو احتمالي کارونې دي. پداسې حال کې چې ریاضیاتو پوهیدل ګټور دي، د احتمالي کارونې پوهیدل یو ډیر په زړه پوري ننګونه ده. NIST وګورئ. ریاضي او کوډ سره دلته د دې الګوریتم لپاره، N د 2 ځواک دی. دا مهمه نده ځکه چې تاسو کولی شئ جعلي کاروونکي ولرئ. مګر دا په ټول عام کیلي بلاک کې اغیزه لري. د خلکو شمیر چې پیغام ورته کوډ شوی، "L" په پورتني توضیحاتو کې، د N څخه کم یا مساوي دی. نو، په حدودو کې څه پیښیږي؟ که L = N، نو په لیست کې هرڅوک کولی شي " کوډ لرې کوونکی" وي. که T = 1، تاسو "براډکاسټ" سیسټم ترلاسه کوئ. یو کوډ شوی پیغام هر چا ته لیږل کیږي، او هر کس کولی شي دا په خپله توګه کوډ کړي. د دې لپاره چې ریاضیات کار وکړي، T باید د L څخه کم یا مساوي وي. تاسو کولی شئ هرڅوک په لیست کې د کوډ کولو په برخه کې د ګډون لپاره مجبور کړئ د T = L په ټاکلو سره. د ډیپلومات مثال لپاره، تاسو پیغام 5 خلکو ته لیږئ او بیا وایئ چې ټول 5 یې باید د پیغام د کوډ کولو لپاره حاضر وي ځکه چې خپګان باید وویشل شي. ټول الګوریتم د اوو مرحلو په کارولو سره تشریح شوی. لومړۍ مرحله "تنظیم" ده، کوم چې د امنیت کچه او د کاروونکو ټول شمیر N چې ورسره معامله کیدی شي ټاکي. که په وروسته وخت کې، تاسو غواړئ نور کاروونکي اضافه کړئ، تاسو دلته د 2N سره پیل کوئ ترڅو هغه څه جوړ کړئ چې د "عام استناد لړۍ" (Common Reference String - CRS) په نوم پیژندل کیږي. CRS د ویکٹرونو او میټریکسونو یوه بلاک ده چې اندازه یې د N پورې اړه لري. د CRS له جوړیدو وروسته، هر کس یوه خصوصي کیلي جوړوي، کوم چې په عام کیلي بدلیږي. زه دا نظر خوښوم چې خصوصي کیلي هیڅکله نه زیرمه کیږي؛ دوی تل د پاسفریز هش سره بیا جوړیږي. د دې الګوریتم د بیضوي منحني (elliptic curves) سره پلي کولو سره، دا خورا اسانه ده. د هر کارونکي لپاره بشپړ عام کیلي 4N نقطې لري، نو دا د معیاري عام کیلي الګوریتم څخه خورا لوی دی. د چا لپاره چې پیغام ترلاسه کوي غوره کول د "مخکیني پروسې" (preprocess) مرحله بلل کیږي. لیږونکی L ترلاسه کونکي غوره کوي، او الګوریتم د دوی عام کیلي په یوه کوډ کولو کیلي او د تجمیع کیلي (aggregation key) په نوم ویکٹر کې سره یوځای کوي. د کوډ کولو کیلي د لیست L کاروونکو پورې اړه لري. تجمیع کیلي د لیست څخه بهر د کیلي او لیست دننه د کیلي ترکیب دی. دا دوه کیلي بیا په راتلونکي مرحله کې کارول کیدی شي. د کوډ کولو مرحله د CRS او کوډ کولو کیلي سره یوځای د څو تصادفي شمیرو کارولو سره د پیغام پټولو لپاره کاروي. پیغام یوه شمیره ده، مګر کومه هم لړۍ کیدی شي په اسانۍ سره په یوه معتبر شمیره بدله شي ځکه چې شمیرې خورا لوی دي. د مثال پروګرام چې ما لیکلی یو 520-بایټ شمیره لري. زما د پروګرام د لیکنې په اړه له فکر کولو وروسته، ما درک کړه چې زه کولی شم ورته پټولو ارزښت په څو 520-بایټ بلاکونو کې وکاروم. نو، د پیغام د اندازې لپاره کوم محدودیت شتون نلري چې یو څوک پټولی شي. مګر دا ممکن د 520 بایټ د متقارن الګوریتم لپاره کیلي په توګه کارول اسانه وي. یوځل چې هرڅوک کوډ شوی پیغام ترلاسه کړي، دوی هر یو خپله خصوصي کیلي کاروي ترڅو یو ځل عام کیلي جوړ کړي. دوی هر یو یوه تصادفي شمیره غوره کوي ترڅو د CRS معلوماتو او د دوی عام کیلي سره یوځای کړي. په الګوریتم کې، دا "جزوي کوډ لرې کول" بلل کیږي، مګر دا واقعیا د پیژندل شوي پیرامیټرو ترکیب دی چې د بل تصادفي شمیرې سره د دوی خصوصي کیلي پټوي. د ټولو جزوی کوډ لرې کولو ارزښتونو راټولونکی بیا د "جزوي تایید" (partial verify) مرحله ترسره کوي د هر کارونکي د عام کیلي سره د CRS معلوماتو په کارولو سره. دا واقعیا اړین ندي، مګر دا هیڅکله بد نظر نه دی چې کله چې تاسو کولی شئ شیان وګورئ. د پلي کولو له نظره، دا یوه ضروري امنیتي چک ده. کله چې کافي کاروونکو خپل جزوی کوډ لرې کولو ارزښتونه سره یوځای کړل، پیغام کیدی شي کوډ لرې شي. دا هغه ځای دی چې ریاضیات خورا ګډوډ کیږي. ټول تصادفي شمیرې ویشل کیږي، ټول عام کیلي سره یوځای کیږي، او یوه معکوس میټریکس د CRS څخه د پټو شمیرو یوه مجموعه لرې کوي. که تاسو ریاضیات خوښوي، دا خورا په زړه پورې ده. ریاضیات د بیضوي منحني (elliptic curves) باندې د نقطې جوړه (point pairing) پراساس دي. په اوس وخت کې، هیڅ الګوریتم پیژندل شوی نه دی چې کولی شي ریاضیات (د بیضوي منحني لوګاریتم ستونزه) بیرته واړوي. الګوریتمونه وړاندیز شوي چې د کوانټم کمپیوټرونو باندې کار کولی شي د شاوخوا 2^32 توفولي دروازو (Toffoli gates) سره. یوځل چې یوه توفولي دروازه جوړه شي، د کوانټم کمپیوټرونو د مور قانون (Moore's law) پیل کیدی شي. که د دوه چنده کیدو وخت یوه کاله وي، نو 32 کاله وخت نیسي ترڅو 128-بټ امنیتي بیضوي منحني مات شي. که تاسو اړتیا لرئ چې د 50 کلونو لپاره شیان پټ وساتئ، نو شاید تاسو غواړئ د کوانټم کمپیوټرونو په اړه اندیښنه ولرئ چې ستاسو پیغام 40 کاله وروسته مات کړي. مګر له هغه وخته چې ساعت پیل شوی نه دی، دا ممکن 60 کاله وخت ونیسي ترڅو څوک د نن ورځې بیضوي منحني الګوریتم مات کړي. د ډیری خلکو لپاره، حد کوډ کول په بشپړه توګه خوندي دی او د بل 30+ کلونو لپاره به وي. په ځانګړي توګه که تاسو یوازې د څو کلونو لپاره شیان پټولو ته اړتیا لرئ. زه ډاډه یم چې د حد کوډ کولو لپاره ډیری نورې کارونې شتون لري چې ما نه دي فکر کړي. نو، دا وګورئ او وګورئ چې تاسو څه کولی شئ.

Read My Stories

دا غږ د کیسې په اصلي ژبه تولید شوی!

د څه د تودوخې کوډنګ په اړه؟

About Author

تبصرې

hang tags

دا مقاله په کې وړاندې شوې وه

Related Stories

We Need to Hear Both the Good and Bad Sides of Tech - Interview with Charlie G

Autonomous APIs are the Future - Interview with Jean Machuca, Founder, QCObjects

HackerNoon Projects of the Week: Black Market SSP, CutePetPal & SudoDocs

Building Inclusive Tech: Interview with HackerNoon Contributor of the Year IOT 2021

We Need to Hear Both the Good and Bad Sides of Tech - Interview with Charlie G

Autonomous APIs are the Future - Interview with Jean Machuca, Founder, QCObjects

HackerNoon Projects of the Week: Black Market SSP, CutePetPal & SudoDocs

Building Inclusive Tech: Interview with HackerNoon Contributor of the Year IOT 2021

Light-Mode

Classic

Newspaper

Minty

Dark-Mode

Neon Noir

Minty

HN StartUps