![Search icon](https://hackernoon.imgix.net/search-new.png?w=19&h=19)
Llapan kamachiqkunam pantanku. Ichaqa wakin pantaykuna mana hark'akuyllachu, negociopaq qullqipaq kanku chaymanta equipo wiñayninta wiñaynintapas hark'an.
Yaqa llapan kamachiqkuna ancha ocupasqa kanku huk hap’ina pukllaypi pukllanankupaq —mana suyasqa asuntokunata allichaspa, calendariokuna huñunakuykunawan hunt’asqata, mana kusisqa interesadokunata thasnuyachiypi— chaymi mana allintachu qhawarinku mana allin ruwaykunata, chaykunan equiponkupa ruruyninta, ruwaynintapas k’irinku.
Sapa kuti kuti-kutirispa pantasqankuqa costumbremanmi tukupunman, tukuy rimasqankuman, tukuy ruwasqankumanpas llanthukuytan qallarinku. Ichaqa kay hina mana yuyayniyoq costumbrekunaqa manan sasa reparayllachu, aswan sasaraqmi p’akiypas. Umayki imayna ruwana kasqanmanta yacharuspanmi, piloto automático nisqapi purin, hinaspam yaqa llapanta qampaq tantean.
Mana allin yuyaykunata, ruwaykunata pakinankupaqqa, kamachiqkunam anchata qawarinanku imayna rimanakusqankuta, yanapanakusqankuta hinaspa llamkayninkuta ruwanankupaq. Astawanqa, kay 5 pantaykunata qhawarinanku tiyan, mayqinkunatachus wak allin kamachiqkuna mana ruwankuchu:
John C. Maxwellmi nirqa Muyuriqnikipi umalliqkunata wiñachiy “Sichus iskay kimsa uchuy ruwaykunata allinta ruwayta munanki chayqa, kikiyki ruway. Hatun ruwaykunata ruwayta munanki, hatun ruwaykunata ruwayta munanki chayqa, delegacionta yachay”, nispa.
Allinta delegayta yachayqa aswan importanten huk gerenteq llank’ayninpi, ichaqa allinta ruwayqa hatun sasachakuymi.
Gerentekuna llamkayta hukkunaman quptinku hinaspa llaqtankuta saqiptinku sapallanku tukuy imata yuyaymananankupaq sasachakuptinkuqa, sasachakuy ratokunapi mana yanapakuyqa hukmanyasqa, pantasqa hinaspa mana ima ruway atiymanmi apawanchik hinaspapas manaña kallpanchakuqmi kanman.
Mana qatipaywan delegacionqa abdicación nisqa. Manan hayk’aqpas makiykita mayllakuyta atiwaqchu huk llank’aymanta. Delegasqayki qhepamanpas, qanmi responsable kanki chay hunt’akusqanmanta, chaymi delegasqa ruwayta qhawaylla allin kanman huk ruwayta seguro kanaykipaq. Qawayqa manam chaqrukuychu, aswanqa huk ruway suyasqaman hina puririsqanmanta qhawaymi.
— Andy Surco sutiyuq runa
Allin kamachiqkunam kayta allinta entiendenku —atiyachiyqa manam mana linderoyuq kacharichiychu.
Kaypi hatun sasachakuyqa yachaymi maykama chaypi kanapaq. ¿Llumpay involucrasqachu? Microgestión nisqapi riesgota purinki. ¿Ancha pisillatachu involucrasqa? Chayqa chay sasachakuy pachakunata faltachisunkiman maypichus yanapakuyniyki utaq yuyaychasqayki huknirayta ruwanman karqan. Chay magiaqa balanzapin kashan.
Mana kay pantanapaq:
Ama delegaq hinaspa qunqaq gerente kaychu. Muyuriqpi kay pusanaykipaq, yanapanaykipaq, kallpanku kanaykipaq yanapanaykipaq, mana allin kanankupaq, sasachakuykunapi hinaspa sasachakuykunapi tarikuptinku.
Reed Hastings qillqan No Rule Rules nisqapi “Contextowan umalliy, mana controlwanchu. Pisi nivelniyuq llamkaqkunaman willakuyman yaykuyta quptiyki, chaytaq generalmente alto nivel kamachiqkunapaq waqaychasqa kachkan, paykuna sapallankumanta aswan ruwayta tarinku. Paykunaqa aswan utqayllam llamkanku mana sayaspa willakuykunata hinaspa aprobacionta mañakunankupaq. Paykunaqa aswan allintan decidinku manataqmi necesitankuchu hawamanta rimariyta”, nispa.
Equiponkupi mana confiaq gerentekuna kikinkumanta decidinankupaq, sapa decidisqankupin chaqrukunku, paykunaqa yuyaykunku llank’ayninkupi kananpaq.
Sapa huch’uy detallekunapi, sapa huch’uy sasachakuypi chaqrukuyqa manan asikuychu. Achka kallpatam necesitan, sapa kutitaqmi tanteanapaq sayk’uyman, sayk’uyman hinaspa rupayman apawanchik.
Huk sasachakuypas kanmi. Hawa sasachakuykunata qhawarispa sayk’uyqa pisi yuyaypi espaciotan saqepun sinchi sasachakuykunapi yuyaykunapaq. Aswan pacha huch'uy tanteaykunapi pisi pachata saqin llalliq tanteaykunapaq —decidiykuna negociopaq chaymanta organizacion wiñananpaq ancha chaniyuq.
Jefenkupi hapipakuspa tukuy yuyaykunata paykunapaq ruwananpaq, llamkaqkuna mana kikinkumanta yuyaymanankuchu. Sapa huch’uy decidinankupaq, sapa huch’uy ruwaypaqpas jefenkumanta dependesqankun wiñayninkuta sayachinku, chaymi pisiyachin, hark’anmi allinta yuyaykunankupaq, manataqmi inspirasqa mana kallpachasqa hinachu sientekunku.
Kay consciente utaq mana consciente ukhupi kutichiyqa mana iñiy atina chaninniyuqmi iskayninpaq organizacionpaq hinallataq sapan runapaq. Sapa kuti umalliqkunata hatarichiyta munaspaqa, sapa kuti k’ancharisqaykiman churaspaqa, mana wiñariyta garantizan. Manan permitirqankichu muyuriqniykipi pitapas rikuchikunanta solucionkunawan mana kikiykiq faroykikunaq aypay atisqaykiwan. Llamkaqnikikuna creenku llamkayninku nisqaykiman hina ruway kasqanpi chayqa, chinkasqañam kachkanki.
— Susan Scott sutiyuq warmi
Allin kamachiqkunaqa manam kay pantaytaqa ruwankuchu. Paykunaqa llamkaqninkupa confianzanta hatarichinku, paykuna kikinkumanta tanteanankupaq, chaywanmi yachayninkuta, experienciankutapas ruwayman churanku.
Kikinmanta tanteanankupaq atiyniyuq kasqankupas astawanmi kallpanchan aswan allinta ruwanankupaq, tanteasqankumanta cuentata qonankupaq hina sientekusqankurayku.
Mana kay pantanapaq:
Ama chay gerente kaychu, pichus yuyan equipoyki tornilloman tukunanta sichus mana involucrasqachu kanki chay proceso de decisiones nisqapi. Paykunaman huk oportunidadta qoy confianzaykita gananankupaq.
George S. Patton generalmi nirqan: “Ama runakunaman niychu imayna ruwanankuta, niy imatachus ruwanankuta hinaspa saqeychis admirachisunkichischu chay ruwasqankuwan”, nispa.
Chaywanpas yaqa llapan kamachiqkunam mana kaqllatachu ruwanku.
Paykunaqa equiponkumanmi allin oportunidadkunata qonku ichaqa manan munankuchu chaywan riq autonomía nisqa qoyta. Paykunaqa munanku imapas ruwasqa kananta, munankutaqmi munasqankuman hina ruwasqa kananta. Chayqa equiponkupi kaqkunatam hukmanyachin, astawanraqmi allin ruwaqkunata.
Allin kamachiqkunaqa manam kay pantaytaqa ruwankuchu.
Paykunaqa equiponkuta atiyta qunku kikinkumanta solucionninkuta tarinankupaq, chaypaqmi churanku chay ruwaykunapi mana churaspa ima específico ruwaykunata chaykunata aypanankupaq.
Mana kay pantanapaq:
Maymanchus rinankuta rikuchiy ichaqa paykuna kikinku barconkuta dirigichunku. “Ima” nisqamanta willakuy —chay específico resultadota aypanapaq. Yanapay “imarayku” nisqawan —imaynatas hatun siq’iman tupan hinaspa imayna allin ruway kasqanmanta sut’inchay; imachus allin ruwasqa llamk’ayman rikch’akun. Imatapas ruwanapaq “Imarayku” nisqa yachayqa kallpachawanchismi, kallpachawanchistaqmi. Kamay atiyman, musuq ruwaykunaman ima punkuta kicharin.
Ama saqeychu egoyki otaq perfeccionismo munasqayki hukkunata hark’ananpaq llank’anata ruwanankupaq. Huk niraq ruwaykunata chaskiy. Equipoykiman willay wakin mana allin ruwayqa allin kasqanmanta, ichaqa manan chaywanqa permisota qonchu mana cuidakuspa otaq qella kanankupaq. Paykunawan rimay imakuna allin kasqanmanta, mana allin kasqanmantawan. Barrata altoman waqaychayta atinki, yachanapaq, wiñananpaq ima espaciota saqispa.
Drive nisqapi, Daniel Pink qillqan runakunaqa sapa kutim munanku autonomía nisqa tawa T nisqakunamanta “llamk’ayninkumanta, pachankumanta, técnicankumanta, equiponkumantawan”.
Hinaspa yapan “Huk economía nisqapi, mana rutina, kamaq, yuyay atiykunata mañakuq —imaynan mayqen artistapas otaq diseñadorpas acuerdopi kanman hina. Autonomía sobre tarea nisqa unaymantapacham ancha allin karqa kamay atinankupaq. Hinaspapas allin umalliqkuna (manataqmi allin yachayniyoq “gerentekuna”) tullunkupi kayta entiendenku”.
Ama kamachiq kaychu mana saqinchu equiponku kikinkumanta solucionninkuta determinanankupaq. Manam yanapakuqchu kanki; piñachikuqllañam kachkanki.
Robert Sutton qillqan Good Boss, Bad Boss nisqapi “Allin jefekunaqa manam runakunata cobrankuchu, hinaspapas kallpanchakuqkunatam reclutanku hinaspa uywanku. Mana allin kaqta chinkachinku, imaraykuchus pisi millay manzanakuna, thuñichiq ruwaykunapas askha allin runakunata, allin ruwaq ruwaykunata ima pisiyachinman”, nispa.
Ichaqa kay mana allin manzanakunata chinkachinapaq rimaspaqa, achka kamachiqkunam ñawinkuta wichqanku, astawanraqmi kay runakuna allin ruwaq kaptinku, paykunaqa mana yachay atina atiyniyuqmi kanku allin llamkaykunata ruwanankupaq.
Venenoyoq comportamientonkuta aguantay —hukkuna pantaqtinku ch’aqway, ritmonkuman hina llank’anankuta suyay, asikuspa rimaykunata pasay, yuyayninkuta desafiay, yachayninkuta pisichaspa otaq pisichaspa imapas mana suyasqankuman hina ruwakuqtin— willakuyta willan chayna ruwayqa chaskisqa kasqanmanta, pipas chaymanta lluqsiyta atisqanmanta.
Kayqa iskay ruwaykunapim kanman:
Wakin kutipiqa chiqap yachaysapa runakunaqa unayñam uyarinku imayna hatun kasqankuta, paykunaqa chiqaptapunim llapa runakunamanta aswan allin kasqankuta sienteyta qallaykunku. Yaqapaschá mana yuyayniyoq kasqankuta qhawarispa asirikunkuman, runakuna mana rimaq kashaqtinku ñawinkuta muyuchinkuman, paykunamanta pisi yachayniyoq kasqankuta qhawarisqanku runakunatapas k’aminkumanmi. Huk rimaypiqa, kay runakunaqa chukchukunam. Askhan piensankuman: “Kay runaqa ancha yachayniyoqmi, manan atisunmanchu chinkachiyta”, nispa. Ichaqa manan imananpaschu mayna brillantechus jerk nisqaykiqa. Allin equipopi llamkanapaq jerkinesspa chaninmi ancha hatun. Jerks nisqakunaqa yaqapaschá organizacionniykita ukhumanta t’aqanman.
— Reed Hastings sutiyuq runa
Resultadokunapi llumpay yuyaymanayqa, equipopi mana allin ruwaqkunatapas mana qawanaykipaqmi yanapasunkiman, mana atencionniykita merecesqankuta piensaspa. Ichaqa mana imatapas ruway mana allin ruwayninkumanta mana mana ima mana allintapas ruwaqchu —equipopi moralta impaktakun hukkuna urayman aysasqa hina sientekunku llañuyninkuta allichanankupaq hinaspa mana rendición de cuentas tarisqankuta huk señal hina gerentenku mana justiciamanta utaq excelencia hatarichiymanta huñu.
Allin kamachiqkunaqa manam kay pantaytaqa ruwankuchu. Yachanku, mana allin ruwaykunata utaq mana allin ruwaykunata aguantaspa equipota tukuy ima daño ruwasqankuqa ancha chaninniyuq kasqanmanta.
Mana kay pantanapaq:
Ama qhipaman churaychu nitaq tardaychu
Cuidakuy akllasqayki simikunamanta. Sienteq simikunaqa mana allin sientekuykunatan hatarichinman, hinaspan hark’akunman.
Qawasqaykikunata willakuy, rimay chay impactomanta, hinaspa invitay huk solucionta yuyaymananankupaq.
Saqiy yuyaykunata sut’i suyakuykunawan munasqa tikraykunamanta, pacha ñanmanta, chaymanta kutichiykunata mana allinpaq hapiymanta repercusiones kaqmanta.
Ama chay gerente kaychu, payqa resultadokunallamanta llakikun. Allin equipota hatarichiyta atinki mana equipoykiq allin kayninta pisiyachispa.
Cal Newport qillqan Ukhu Llamk’ay nisqapi “Ukhu llamk’ay ruway atiyqa aswan pisillañam kachkan, chay pachallapitaqmi qullqinchikpi aswan chaninchasqa kachkan. Chay raykun pisi runakuna kay yachayta tarpuqkuna, chaymantataq llank’ay kawsayninkupa ukhunman tukuqkuna, allinta wiñanqaku”, nispa.
Llank’ana pachakunaqa millaymi kanman astawanqa runakuna hukkunaq tiemponta mana respetaqtinku, ruruchiyninkuta mana respetaqtinku. Llumpay huñunakuykuna, churanakuy mañakuykuna, willakuypa llumpay carganpas huk equipopa ruruynintam waqllichinman. Mana huk oportunidadta tarispa unay pachakuna mana hark'asqa yuyayniyuq kanankupaq, llamkaqkuna mana allin llamk'ayta ruwayta atinkuchu.
Interrupciones nisqakunaqa productividad nisqapaqmi thuñichiq. Aswanta huk kamachiq mana ancha chaniyuq, mana necesario interrupcionkunata ch’unqayta atinman chayqa, aswan allin llamk’ayta equiponku ruwayta atin.
Naturalmi chayna pachakunapi allin kamachiqkuna llaqtankupaq escudo hina ruwayqa —mañakuykunawan llallichisqa kanankupaq harkay, mana paykunaman llakichiq willakuykunata harkay, hinaspa imapas llamkayninkuta distraeqmanta karunchaspa.
Ichaqa, imachus qallarikun huk qhali hark’ay hina sapa kuti tikrakunman veneno comportamientoman mayqinchus huk equipo wiñayninpaq chinkachiq. Gerentekuna mana yachaptinku maypi chiruta siq’iyta, chaywanqa llumpaytam purinku.
Allin interaccionkunata mana qhali kaqkunamanta t’aqayta mana yachaspa:
Allin kamachiqkunaqa manam kay pantaytaqa ruwankuchu. Equiponkuta mana necesario distraekunamanta hinaspa interrupción nisqamanta llumpay harkayta munaspankuqa, tiemponkuta allinta manejanankupaqmi entrenanku.
Mana kay pantanapaq:
Ama punku qhawaq hina ruwaq kamachiq kaychu —aswan aswan pachata runakunata hark’anaykipaq, aswan pisitataq equipoykita ñawpaqman purichiq llamk’aykunata ruwanaykipaq.
Gerentekunaqa manam sapallankuchu ruwayta atinku. Paykunaqa equiponkutan necesitanku metakuna hunt’anankupaq, negociopi metakuna hunt’anankupaqpas. Chayta aypanankupaqmi allin delegacionqa yanapan. Ichaqa kaypim achka kamachiqkuna pantanku. Paykunaqa equiponkuman mana necesario yanapayta qospallan deleganku, llank’ayninkupi allinta ruwanankupaq. Delegay, chaymantataq qatipay. Ama llaqtaykita saqeychu sasachakushaqta suyaspa, paykunallamanta tukuy imata yuyaykunankuta.
Sapa tanteaypi yanapakuyta munaq gerentekunaqa manam equiponkuta yanapankuchu aswan allin tanteanankupaq; aswan mana allintaraqmi ruwanku. Sapa huch’uy detallemanta, sapa asuntomanta, sapa sasachakuymanta ima kayqa cuellos de botella ruwan decisionkuna ruwayta chaymanta hark’an equiponkuta wiñachinankupaq critica yuyay yachaykunata yachanankupaq, wiñanankupaq, llamk’aypi allinta ruwanankupaq.
Equipoman sut’i kayta quy ima metas específicas nisqamanta, ima ruwaykunatachus chayananku tiyan chayta quyqa ancha allinmi. Ichaqa wakin kamachiqkuna kayta llumpay karuman apanku mana ima ruwana kaqta definispallachu, aswanpas dictanku imaynatachus chay ruwaykunata aypanapaq. Mana equipoykita kikinkumanta solucionninkuta determinayta saqispaqa, yachay atiyninkuta, adaptakuyta, chaymanta curso-correcta ruway atisqankuta limitan sichus necesario kaqtin.
Importantemi huk kamachiqpaq imapas ruwayman hina kananpaq, ichaqa manam equiponpa yuyayninpi qhali kayninpa chaninpi hinaspa allin kayninpa chaninpichu. Toxico alto ruwaqkuna chaymanta mana allin ruwaqkuna equipopi hatun mana allin impactota ruwanmanku ruwaypi chaymanta productividad kaqpi tukuy equipo kaqpi. Ama chaykunata mana kasuychu hinaspa saqiy chay sasachakuyqa mana controlayta atispa espiral hina kananpaq.
Equipoykita amachayta munaspaqa mana necesario tiempo usuchiq ruwaykunamanta otaq huk distraekunamantapas llank’anaykipin allin yuyaykuy. Ichaqa manan chaytaqa aypayta atikunmanchu equipoykipaq escudo hina ruwaspaqa. Nishu karuman apasqa, kay hark’ayqa hark’anmanmi allin willakuykunata tarinankupaq, allin yachaykunata hatarichinankupaqpas. Aswanpas entrenay tiemponkuta allinta manejanankupaq.
Kay willakuyqa ñawpaqtaraqmi kaypi lluqsirqa . Qatiway LinkedIn nisqapi utaq kaypi aswan willakuykunata tarinaykipaq.